Authortompla

NO FUTURE BUT POEMS

(fot. Tomasz Januchta) „No future but poems” to slogan, który wymyśliłem kilka lat temu dla Poezzina (zajrzyj: poezzin.pl) Hasło przyjęła kolejna inicjatywa Oli Bartelskiej i Tomka Januchty: Uśpiona Księgarnia (wpadnij: ul. Stalowa 1/4, Warszawa). Od wczoraj w Księgarni świeci neon z tym hasłem, wykonany przez Szyldziarnię Praską dzięki wsparciu Urzędu Dzielnicy Praga Północ. Oczywiście każdy...

Komunia

„Ziemianie” Sayaki Muraty (Wydawnictwo Literackie, przełożył Dariusz Latoś) są krytyką presji wywieranej przez społeczeństwo na jednostki, żeby zmusić je do pracy i prokreacji. To jasne. Ale kim są właściwie tytułowi Ziemianie? Opozycja pomiędzy Ziemianami a kosmitami pojawia się w książce wielokrotnie. O tych drugich niewiele wiadomo. Ale dla głównych bohaterów identyfikacja z kosmitami z...

“Najlepsze miasto świata…” Totalna opera o Warszawie

(Na zdjęciu: Scena “Zapowiedź zwiedzania” z “Najlepszego miasta świata…” – źródło: materiały ze strony TWON) „Najlepsze miasto świata. Operę o Warszawie” otwiera kwestia Przewodnika: „(…) muszę opowiedzieć wam o tym z czego to miasto powstało – a powstało ze swojej własnej śmierci”. Przy tym nie chodzi o odrodzenie się we wcześniejszym kształcie, tylko o...

Okrucieństwo w Lapvonie

(Na zdjęciu wrotycz. W Lapvonie działa, w zależności od dawki, równie dobrze jako lek, afrodyzjak i trucizna. – fot. TP, lipiec 2025) Gwałty, kanibalizm, morderstwa, okaleczanie (samego siebie i innych), pedofilia, przemoc psychiczna, rozboje, wyzysk – wszystko to ma miejsce w Lapvonie, lennie z powieści Otessy Moshfegh. Książka jest okrutna również pod innym względem: w opisanym świecie...

“28 lat później” – co nas stwarza?

„28 lat później” Garlanda i Boyle’a to film o solidnej, prostej konstrukcji. Jednak nie całkiem oczywisty. Jego tematem jest inicjacja: nabywanie nowej tożsamości dzięki konfrontacji z czymś wcześniej nieznanym. W „28 latach…” najciekawsze jest dla mnie pytanie czy tożsamość jest wyznaczana z zewnątrz (na przykład przez wspólnotę lub chorobę) czy kształtowana własnymi siłami – i to jak film...

Bądźmy dla siebie świniami. “Siedem historii okrutnych” Teatru 21

(Na zdjęciu: fragment szyldu i witryny sklepu mięsnego, na szyldzie obok napisu “mięso” obrazek wesołej świnki – fot. Anka Chro, luty 2025) Intensywność spektaklu Siedem historii okrutnych Teatru 21* w reżyserii Justyny Wielgus i dramaturgii Justyny Lipko-Koniecznej to przedstawienie z rozmachem. Dziewięcioro aktorów i jeszcze więcej postaci, reprezentujących siedem gatunków...

“Kurtyna, która kryje tajemnicę przedstawienia”

Tak chat GPT wyobraża sobie publiczność teatru. Jego zdaniem “Ci ludzie prawdopodobnie przyszli do teatru, aby doświadczyć sztuki i oderwać się od codzienności. Może to być przedstawienie teatralne, opera, koncert czy inne wydarzenie kulturalne, które pozwala im zanurzyć się w historii, emocjach i pięknie wykreowanym na scenie świecie. Mogli również przyjść, aby wspierać swoich bliskich...

Czy “Palma” jest dziełem sztuki?

(Fot. Anka Chro, październik 2024) Świetnie, że Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) włączyło do swojej kolekcji Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej. Przy tej okazji do historii społecznego funkcjonowania “Palmy”, ustawionej w 2002 roku przy warszawskim Rondzie de Gaulle’a, dorzucam własne wspomnienie. Pozdrowienia… wykorzystaliśmy w badaniu uczestnictwa w...

Civil War

UWAGA SPOILER, PRZECZYTAJ PO OBEJRZENIU FILMU Film Alexa Garlanda jest przede wszystkim obrazem kończącego się świata. Zacznijmy więc od ostatnich scen. W finałowej sekwencji wtargnięcia rebeliantów do Białego Domu zachowanie głównych bohaterów jest zaskakujące. Spośród czwórki reporterów, która wyruszyła wspólnie w podróż przez ogarnięty wojną kraj, do Białego Domu dociera troje: Joe i Lee...

Co osłabia kondycję ewaluacji w Polsce?

Ewaluację rozumiem jako proces, którego celem jest dostarczenie wiedzy na temat przebiegu, uwarunkowań oraz efektów polityk publicznych lub innych przedsięwzięć, przydatnej do ich ulepszania. Tym razem w gronie osób zajmujących się ewaluacją od lat, zwróciliśmy spojrzenie na samą ewaluację. Okazję do rozmowy stworzyło Polskie Towarzystwo Ewaluacyjne, w ramach cyklu Eval Cafe. Nasza rozmowa ma...