CategoryKultura

Bądźmy dla siebie świniami. “Siedem historii okrutnych” Teatru 21

(Na zdjęciu: fragment szyldu i witryny sklepu mięsnego, na szyldzie obok napisu “mięso” obrazek wesołej świnki – fot. Anka Chro, luty 2025) Intensywność spektaklu Siedem historii okrutnych Teatru 21* w reżyserii Justyny Wielgus i dramaturgii Justyny Lipko-Koniecznej to przedstawienie z rozmachem. Dziewięcioro aktorów i jeszcze więcej postaci, reprezentujących siedem gatunków...

Czy “Palma” jest dziełem sztuki?

(Fot. Anka Chro, październik 2024) Świetnie, że Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) włączyło do swojej kolekcji Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej. Przy tej okazji do historii społecznego funkcjonowania “Palmy”, ustawionej w 2002 roku przy warszawskim Rondzie de Gaulle’a, dorzucam własne wspomnienie. Pozdrowienia… wykorzystaliśmy w badaniu uczestnictwa w...

Komunia

„Ziemianie” Sayaki Muraty (Wydawnictwo Literackie, przełożył Dariusz Latoś) są krytyką presji wywieranej przez społeczeństwo na jednostki, żeby zmusić je do pracy i prokreacji. To jasne. Ale kim są właściwie tytułowi Ziemianie? Opozycja pomiędzy Ziemianami a kosmitami pojawia się w książce wielokrotnie. O tych drugich niewiele wiadomo. Ale dla głównych bohaterów identyfikacja z kosmitami z...

NO FUTURE BUT POEMS

(fot. Tomasz Januchta) „No future but poems” to slogan, który wymyśliłem kilka lat temu dla Poezzina (zajrzyj: poezzin.pl) Hasło przyjęła kolejna inicjatywa Oli Bartelskiej i Tomka Januchty: Uśpiona Księgarnia (wpadnij: ul. Stalowa 1/4, Warszawa). Od wczoraj w Księgarni świeci neon z tym hasłem, wykonany przez Szyldziarnię Praską dzięki wsparciu Urzędu Dzielnicy Praga Północ. Oczywiście każdy...

Łowca androidów dzisiaj

„Czy androidy śnią o elektrycznych owcach” Philipa K. Dicka to jadowita satyra na ludzkość. Androida demaskuje się wykrywając u niego brak empatii a następnie natychmiast należy go eksterminować… Z kolei w filmie Ridleya Scotta ciekawe jest zwłaszcza podobieństwo Łowcy do ściganych przez niego Androidów. Chodzi nie tyle o ich wewnętrzną naturę (chociaż takie substancjalne podobieństwo również...

Boję się obejrzeć następny horror

A to dlatego że obejrzany ostatnio był tak dobry, a przy tym strasznie smutny, że żałowałbym gdyby następny nadpisał mi się w pamięci. Jeżeli oglądać „Mów do mnie” braci Philippou jako film o psychozie, to seans jest dotkliwy jak lektura “Mężczyzny w jaśminach” Uniki Zürn. Psychoza psychozą, ale ostatnia scena rozstrzyga, że duchy istnieją. Trigger warning 1: Po obejrzeniu będziesz...

“Najlepsze miasto świata…” Totalna opera o Warszawie

(Na zdjęciu: Scena “Zapowiedź zwiedzania” z “Najlepszego miasta świata…” – źródło: materiały ze strony TWON) „Najlepsze miasto świata. Operę o Warszawie” otwiera kwestia Przewodnika: „(…) muszę opowiedzieć wam o tym z czego to miasto powstało – a powstało ze swojej własnej śmierci”. Przy tym nie chodzi o odrodzenie się we wcześniejszym kształcie, tylko o...

Okrucieństwo w Lapvonie

(Na zdjęciu wrotycz. W Lapvonie działa, w zależności od dawki, równie dobrze jako lek, afrodyzjak i trucizna. – fot. TP, lipiec 2025) Gwałty, kanibalizm, morderstwa, okaleczanie (samego siebie i innych), pedofilia, przemoc psychiczna, rozboje, wyzysk – wszystko to ma miejsce w Lapvonie, lennie z powieści Otessy Moshfegh. Książka jest okrutna również pod innym względem: w opisanym świecie...

“28 lat później” – co nas stwarza?

„28 lat później” Garlanda i Boyle’a to film o solidnej, prostej konstrukcji. Jednak nie całkiem oczywisty. Jego tematem jest inicjacja: nabywanie nowej tożsamości dzięki konfrontacji z czymś wcześniej nieznanym. W „28 latach…” najciekawsze jest dla mnie pytanie czy tożsamość jest wyznaczana z zewnątrz (na przykład przez wspólnotę lub chorobę) czy kształtowana własnymi siłami – i to jak film...

“Kurtyna, która kryje tajemnicę przedstawienia”

Tak chat GPT wyobraża sobie publiczność teatru. Jego zdaniem “Ci ludzie prawdopodobnie przyszli do teatru, aby doświadczyć sztuki i oderwać się od codzienności. Może to być przedstawienie teatralne, opera, koncert czy inne wydarzenie kulturalne, które pozwala im zanurzyć się w historii, emocjach i pięknie wykreowanym na scenie świecie. Mogli również przyjść, aby wspierać swoich bliskich...