{"id":658,"date":"2024-10-09T18:28:55","date_gmt":"2024-10-09T18:28:55","guid":{"rendered":"https:\/\/tompla.online\/?p=658"},"modified":"2024-10-10T06:58:02","modified_gmt":"2024-10-10T06:58:02","slug":"czy-palma-jest-dzielem-sztuki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tompla.online\/?p=658","title":{"rendered":"Czy &#8220;Palma&#8221; jest dzie\u0142em sztuki?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-659\" srcset=\"https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-768x1024.jpg 768w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-225x300.jpg 225w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-720x960.jpg 720w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-580x773.jpg 580w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro-320x427.jpg 320w, https:\/\/tompla.online\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/Palma_2024-10-08_AChro.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">(Fot. Anka Chro, pa\u017adziernik 2024)<\/p>\n\n\n\n<p>\u015awietnie, \u017ce Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) w\u0142\u0105czy\u0142o do swojej kolekcji <em>Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich<\/em> Joanny Rajkowskiej. Przy tej okazji do historii spo\u0142ecznego funkcjonowania \u201cPalmy\u201d, ustawionej w 2002 roku przy warszawskim Rondzie de&nbsp;Gaulle\u2019a, dorzucam w\u0142asne wspomnienie.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Pozdrowienia&#8230;<\/em>  wykorzystali\u015bmy w badaniu uczestnictwa w kulturze, przeprowadzonym w 2017 roku z osobami mieszkaj\u0105cymi w&nbsp;Warszawie. Interesowa\u0142o nas jak warszawianki i warszawiacy definiuj\u0105 sztuk\u0119 oraz na ile powszechne s\u0105 r\u00f3\u017cne sposoby jej postrzegania. Do kwestionariusza w\u0142\u0105czyli\u015bmy dwa pytania.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>J4 Poka\u017c\u0119 Pani\/Panu &nbsp;co\u015b na zdj\u0119ciu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><em>Instrukcja dla Ankietera: Wy\u015bwietl zdj\u0119cie.<\/em> <em>M\u00f3wi\u0105c \u201eco\u015b\u201d poka\u017c Palm\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>S\u0105 r\u00f3\u017cne opinie na temat tego obiektu.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>Czy Pani\/Pana zdaniem to jest dzie\u0142o sztuki? <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>Nie chodzi o zdj\u0119cie, tylko o&nbsp;to, co jest na nim przedstawione.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><em>Instrukcja dla Ankietera:  Odczytaj odpowiedzi do wyboru.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">1. tak<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">2. nie<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">3. trudno oceni\u0107<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-left\"><strong>J5 Dlaczego uwa\u017ca Pan(i), \u017ce<\/strong> [<em>Instrukcja dla Ankietera: zapytaj zgodnie z odpowiedzi\u0105 udzielon\u0105 na poprzednie pytanie:<\/em>] <strong>to jest dzie\u0142o sztuki \/ to nie jest dzie\u0142o sztuki \/ trudno oceni\u0107, czy to jest dzie\u0142o sztuki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\"><em>Instrukcja dla ankietera: Zapisz dok\u0142adnie odpowied\u017a Respondenta.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-left\">\u2026<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p>Zastosowanie pytania otwartego, czyli bez listy odpowiedzi do wyboru, oraz odniesienie go&nbsp;do&nbsp;\u201cczego\u015b\u201d prezentowanego na zdj\u0119ciu, bez nazywania tego obiektu, s\u0142u\u017cy\u0142o unikni\u0119ciu sugerowania respondentom odpowiedzi. Nie mo\u017cna natomiast wykluczy\u0107, \u017ce na ich opinie wp\u0142ywa\u0142 sam wyb\u00f3r kadru a tak\u017ce pytanie o \u201cdzie\u0142o sztuki\u201d a nie na przyk\u0142ad o&nbsp;\u201cobiekt artystyczny\u201d. (Czy da\u0142oby si\u0119 zada\u0107 takie pytanie w spos\u00f3b ca\u0142kowicie niesugeruj\u0105cy?)<\/p>\n\n\n\n<p>Odpowiedzi na pierwsze pytanie (rozk\u0142ad: 28% \u201ctak\u201d, 54% \u201cnie\u201d, 18% \u201ctrudno oceni\u0107\u201d) interesowa\u0142y nas mniej, ni\u017c na drugie. Zadaj\u0105c drugie pytanie dowiedzieli\u015bmy si\u0119, \u017ce o tym czy obiekt jest uznawany za dzie\u0142o sztuki decyduje najcz\u0119\u015bciej to, czy zdaniem odbiorc\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>spe\u0142nia kryteria estetyczne (przyk\u0142adowe uzasadnienie odpowiedzi twierdz\u0105cej: \u201cTa palma idealnie komponuje si\u0119 z otoczeniem, przez co jest to najpi\u0119kniejszy widok jaki widzia\u0142am w&nbsp;moim \u017cyciu\u201d \/ przecz\u0105cej: \u201cBo jest brzydka, zakurzona i brudna.\u201d)<\/li>\n\n\n\n<li>jest efektem wysi\u0142ku tw\u00f3rcy, a nie efektem produkcji przemys\u0142owej ani dzie\u0142em natury (\u201cDu\u017co pracy w\u0142o\u017cono w wykonanie palmy.\u201d \/ \u201cWszystko co jest plastikowe nie jest sztuk\u0105, bo pewnie jest odlane maszynowo.\u201d, \u201cTakie palmy istniej\u0105 wi\u0119c to nie jest sztuka\u201d)<\/li>\n\n\n\n<li>jest niezwyk\u0142y, nowatorski (\u201cCo\u015b nowego w przestrzeni, nikt wcze\u015bniej nie wpad\u0142 \u017ceby postawi\u0107 sztuczn\u0105 palm\u0119.\u201d).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ponadto cz\u0119\u015b\u0107 respondent\u00f3w orzeka\u0142a o tym, czy obiekt jest dzie\u0142em sztuki, w oparciu o przypuszczenia czy zosta\u0142 wykonany przez artyst\u0119 (\u201cKto\u015b, kto ma po temu kwalifikacje, artysta, zrobi\u0142 to co\u015b i wielu innych te\u017c kompetentnych to aprobowa\u0142o\u201d \/ \u201cTo nie ma nic wsp\u00f3lnego z dzie\u0142em sztuki, nie stworzy\u0142 tego \u017caden artysta\u201d). Dla niekt\u00f3rych obiekt jako dzie\u0142o sztuki dyskwalifikowa\u0142o umieszczenie go poza instytucj\u0105 kultury (\u201cDla mnie sztuka jest w muzeum lub teatrze\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Pozdrowie\u0144\u2026<\/em> w \u017cadnej odpowiedzi nie powi\u0105zano bezpo\u015brednio z histori\u0105 mieszkaj\u0105cych w Warszawie \u017byd\u00f3w. W\u0105tek to\u017csamo\u015bci narodowej lub etnicznej pojawi\u0142 si\u0119 w&nbsp;pojedynczych odpowiedziach, niech\u0119tnych <em>Pozdrowieniom\u2026<\/em> (\u201cA co ma wsp\u00f3lnego ta palma z&nbsp;naszym pa\u0144stwem albo kultur\u0105?\u201d, \u201cA nie lepiej zasadzi\u0107 na miejscu tej szkarady pi\u0119kn\u0105 polsk\u0105 jod\u0142\u0119?\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re osoby uczestnicz\u0105ce w badaniu uznawa\u0142y <em>Pozdrowienia\u2026<\/em> za dzie\u0142o sztuki w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce wywo\u0142uje r\u00f3\u017cne \u2013 tak\u017ce sprzeczne \u2013 reakcje (\u201cNawi\u0105zanie dialogu spo\u0142ecznego, ale nie rzemios\u0142o artystyczne w sensie produktu.\u201d \/ \u201cWzbudza kontrowersje przez co samo w sobie jest sztuk\u0105.\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPalm\u0119\u201d mo\u017cna lubi\u0107 lub nie lubi\u0107 niezale\u017cnie od tego czy uwa\u017ca si\u0119 j\u0105 za dzie\u0142o sztuki, albo nawet si\u0119 nad tym nie zastanawiaj\u0105c. Natomiast wyniki pokazuj\u0105, \u017ce aspekt symboliczny cz\u0119sto pozostaje nieuchwytny. &nbsp;Pod tym wzgl\u0119dem umieszczenie obiektu artystycznego w przestrzeni publicznej nie oznacza bynajmniej, \u017ce udost\u0119pnia si\u0119 go wszystkim potencjalnym odbiorcom, ani nawet wi\u0119kszo\u015bci z nich. Jest to argument za obudowywaniem sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej dzia\u0142aniami, kt\u00f3re podnosz\u0105 szanse jej interpretowania przez publiczno\u015b\u0107. MSN du\u017co robi w tym zakresie, wykraczaj\u0105c poza standardowe formaty edukacji kulturalnej. Na przyk\u0142ad zatrudnia opiekun\u00f3w publiczno\u015bci, z kt\u00f3rymi mo\u017cna porozmawia\u0107 na wystawie o ogl\u0105danych pracach.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Informacje o badaniu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badanie zam\u00f3wi\u0142 Urz\u0105d m.st. Warszawy. Pod wzgl\u0119dem koncepcyjnym za badanie odpowiada\u0142 zesp\u00f3\u0142 w sk\u0142adzie: dr Micha\u0142 Kotnarowski (Instytut Studi\u00f3w Politycznych Polskiej Akademii Nauk \u2013 w&nbsp;nawiasach \u00f3wczesne afiliacje), Przemys\u0142aw Piechocki (Urz\u0105d m.st. Warszawy, Biuro Marketingu Miasta), Tomasz P\u0142achecki (Urz\u0105d m.st. Warszawy, Biuro Kultury), prof. dr hab. Tomasz Szlendak (Uniwersytet Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu, Instytut Socjologii).<\/p>\n\n\n\n<p>Badanie zosta\u0142o przeprowadzone w ostatnim kwartale 2017 roku na losowej pr\u00f3bie adresowej licz\u0105cej 8700 os\u00f3b mieszkaj\u0105cych w Warszawie. Ankiety zrealizowa\u0142y firmy Danae Sp. z o.o. oraz Realizacja Sp. z o. o.<\/p>\n\n\n\n<p>Cz\u0119\u015b\u0107 wynik\u00f3w badania zosta\u0142a przedstawiona w publikacji: P\u0142achecki T. (red.) <em>Relacje i&nbsp;r\u00f3\u017cnice<\/em>, Warszawa: Biennale Warszawa (<a href=\"https:\/\/www.kulturalna.warszawa.pl\/tmp\/relacja_i_roznice.pdf\">https:\/\/www.kulturalna.warszawa.pl\/tmp\/relacja_i_roznice.pdf<\/a>, dost\u0119p 9.10.2024)<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Fot. Anka Chro, pa\u017adziernik 2024) \u015awietnie, \u017ce Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (MSN) w\u0142\u0105czy\u0142o do swojej kolekcji Pozdrowienia z Alej Jerozolimskich Joanny Rajkowskiej. Przy tej okazji do historii spo\u0142ecznego funkcjonowania \u201cPalmy\u201d, ustawionej w 2002 roku przy warszawskim Rondzie de&nbsp;Gaulle\u2019a, dorzucam w\u0142asne wspomnienie. Pozdrowienia&#8230; wykorzystali\u015bmy w badaniu uczestnictwa w kulturze, przeprowadzonym w 2017 roku z osobami [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[19,20,18],"tags":[],"class_list":["post-658","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-badania","category-edukacja","category-kultura"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=658"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":686,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/658\/revisions\/686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tompla.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}